Σχετικά Άρθρα
«Βόμβα» UBS για τον χρυσό: Βλέπει νέα εκτόξευση και προειδοποιεί... το ιστορικό ράλι δεν έχει τελειώσει
Θρίλερ - Τα κράτη «σηκώνουν» τον χρυσό από τις ΗΠΑ, παίζουν το «πολεμικό σενάριο» – Τι συμβαίνει με τα ελληνικά αποθέματα
Έρχεται πόλεμος... Ολλανδία και Γαλλία φυγαδεύουν το χρυσό τους - «Ετοιμαζόμαστε για κρίση», τι συμβαίνει σε ΗΠΑ και Καναδά
Σεισμό στις αγορές προκαλεί η νέα επιθετική στροφή των κεντρικών τραπεζών στον χρυσό, καθώς πρόκειται για κινήσεις που δεν περιορίζονται μόνο στην αύξηση των αποθεμάτων... Αντιθέτως, επανεξετάζεται ακόμα και το που φυλάσσεται πολύτιμο μέταλλο.
Η Ολλανδία μετέφερε περίπου 86 τόνους χρυσού από τις ΗΠΑ και τον Καναδά στο Λονδίνο, επικαλούμενη την αυξανόμενη γεωπολιτική αναταραχή και την ανάγκη μεγαλύτερης ετοιμότητας σε περίπτωση κρίσης, ενώ η Γαλλία είχε ήδη προχωρήσει σε αντίστοιχη μετακίνηση αποθεμάτων από τη Νέα Υόρκη.
Την ίδια στιγμή, οι αγορές χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες παραμένουν ισχυρές, σε μια περίοδο κατά την οποία το αμερικανικό χρέος, η αβεβαιότητα γύρω από την οικονομική πολιτική των ΗΠΑ και οι γεωπολιτικές εντάσεις δοκιμάζουν την παραδοσιακή εικόνα των αμερικανικών assets ως απόλυτου ασφαλούς καταφυγίου. Και ενώ το πολύτιμο μέταλλο κινείται ήδη σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, το επόμενο μεγάλο στοίχημα βρίσκεται πλέον στα 5.400 δολάρια ανά ουγγιά, εφόσον συνεχιστούν οι αγορές των κεντρικών τραπεζών, υποχωρήσει το δολάριο και κλιμακωθούν οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι.
Αμαυρώνεται η εικόνα των ΗΠΑ
Η θέση των ΗΠΑ ως ασφαλούς καταφυγίου για τα κεφάλαια αρχίζει να συγκρούεται με τη διογκούμενη «βροχή» οικονομικών και στρατιωτικών απειλών του προέδρου Donald Trump, με στόχο την προώθηση της ατζέντας του. Πέραν της… πρωτοβουλίας της Ολλανδίας, το νορβηγικό κρατικό fund, ύψους 2,4 τρισ. δολαρίων, εξετάζει επίσης σχέδιο για τη μείωση των τοποθετήσεών του σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα, καθώς και τη μείωση του συνολικού ποσοστού των κρατικών ομολόγων στο χαρτοφυλάκιό του από 70% σε 50%, σύμφωνα με εκπρόσωπο του fund.
Η εκτεταμένη εμπορική μάχη του Trump με την επιβολή δασμών προκάλεσε σοκ στον κόσμο πέρυσι. Στη συνέχεια ακολούθησε η σύλληψη, τον Ιανουάριο, του ηγέτη της Βενεζουέλας Nicolás Maduro, η έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν τον Φεβρουάριο και τα σχέδια, στα τέλη Αυγούστου, για τον έλεγχο περισσότερων από 65 δισ. βαρελιών πετρελαίου της Βενεζουέλας.
Ενδιάμεσα, υπήρξαν προκλητικές δηλώσεις προς Ευρωπαίους συμμάχους και το NATO, μια εκστρατεία για την κατάληψη της Γροιλανδίας και των φυσικών πόρων της και, τελευταία, μια κλιμακούμενη εμπορική αντιπαράθεση ΗΠΑ-Καναδά. Έτσι, εμπιστεύεται πλέον ο κόσμος λιγότερο τις ΗΠΑ;
«Αυτό αφορά περισσότερο τον παραλογισμό του προέδρου», δήλωσε ο Steven Blitz από την GlobalData TS Lombard, αναφερόμενος στην απειλή του Trump την Παρασκευή ότι θα περιορίσει το εμπόριο με ορισμένες χώρες, εάν η Federal Reserve δεν μειώσει τα επιτόκια.
«Ποιος μπορεί να πει ότι ξαφνικά δεν θα αποφασίσει ότι αυτός ο χρυσός [στη Νέα Υόρκη] δεν μπορεί να φύγει;» είπε ο Blitz αναφερόμενος στον χρυσό του Trump στη Νέα Υόρκη. Οι πιθανότητες να συμβεί κάτι τέτοιο φαίνονται μικρές, σημείωσε, ωστόσο οι κεντρικές τράπεζες δεν κάνουν λάθος όταν εξετάζουν τους πιθανούς κινδύνους, τουλάχιστον έως ότου υπάρξει μεγαλύτερη σαφήνεια για την αμερικανική πολιτική μετά το τέλος της δεύτερης θητείας του Trump, τον Ιανουάριο του 2029. «Εν τω μεταξύ, είναι συνετό για τους Ολλανδούς να μεταφέρουν τον χρυσό τους; Η απάντηση είναι: Ναι, μπορώ να το καταλάβω», πρόσθεσε ο Blitz.
Τα αποθέματα χρυσού στη Νέα Υόρκη
Οι χώρες διακρατούν εδώ και δεκαετίες χρυσό ως αποθεματικό περιουσιακό στοιχείο, χρησιμοποιώντας τον ως πηγή ασφάλειας, επένδυσης και ως ένα απτό περιουσιακό στοιχείο που μπορεί να ανταλλαχθεί με μετρητά. Άρχισαν να αποθηκεύουν μεγαλύτερες ποσότητες αποθεμάτων στο θησαυροφυλάκιο χρυσού της Federal Reserve Bank of New York μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η Γαλλία πρόσφατα πούλησε το τελευταίο απόθεμα χρυσού που διατηρούσε στη Νέα Υόρκη, αναβαθμίζοντάς το παράλληλα και καταγράφοντας κέρδος αντίστοιχο με 15 δισ. δολάρια. Η Γερμανία πραγματοποίησε σημαντικές μεταφορές χρυσού κατά την πρώτη θητεία του Trump στον Λευκό Οίκο.
«Θεωρώ ότι αυτό αφορά περισσότερο τον έλεγχο παρά τη γεωγραφία», δήλωσε ο Max Baecker, πρόεδρος της American Hartford Gold, εταιρείας εμπορίας πολύτιμων μετάλλων. «Οι κεντρικές τράπεζες θέλουν να γνωρίζουν ότι μπορούν να έχουν πρόσβαση στον χρυσό τους και να τον κινητοποιήσουν όταν τον χρειάζονται».
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι η αμερικανική ηγεσία μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η οποία οδήγησε τις χώρες να καταθέσουν αρχικά τον χρυσό τους στη Federal Reserve Bank of New York, παραμένει ασφαλής υπό τον Trump.
Τα αμερικανικά ομόλογα
Πέρα από τον χρυσό, τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα αποτελούν εδώ και χρόνια ακόμη μία προτιμώμενη κατηγορία περιουσιακών στοιχείων για τις κεντρικές τράπεζες.
Επειδή οι κεντρικές τράπεζες τείνουν να είναι λιγότερο ευαίσθητες στις διακυμάνσεις των τιμών σε σχέση με θεσμικούς επενδυτές ή ιδιώτες, η σταθερή παρουσία τους στην αγορά μπορεί να ενισχύσει την ελκυστικότητα ενός περιουσιακού στοιχείου.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν περισσότερους από 8.000 μετρικούς τόνους χρυσού, γεγονός που τις καθιστά τον μεγαλύτερο κάτοχο παγκοσμίως, ακολουθούμενες από τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ιταλία, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του World Gold Council.
Η Ολλανδία διαθέτει περίπου 1.300 τόνους, οι οποίοι αντιστοιχούν περίπου στο 55% των συνολικών αποθεματικών της.
Οι μεταφορές χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες πραγματοποιούνται μετά τη μεγάλη άνοδο της τιμής του χρυσού από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Το ράλι του χρυσού
Το πολύτιμο μέταλλο έφτασε σε ιστορικό υψηλό περίπου στα 5.600 δολάρια ανά ουγγιά τον Ιανουάριο, από περίπου 2.000 δολάρια τέσσερα χρόνια νωρίτερα, όμως τελευταία κινείται γύρω από τα 4.477 δολάρια, σύμφωνα με τη FactSet.
«Η συμβουλή μου για τον χρυσό είναι ότι δεν υπάρχει ιδιαίτερο κακό στο να έχεις ένα μέρος του χαρτοφυλακίου σου σε χρυσό, ιδιαίτερα αν αυτό σε βοηθά να κοιμάσαι ήσυχος», δήλωσε ο Jim Baird από την Plante Moran Investment Advisors.
Ωστόσο, ο Baird δεν συνιστά να τοποθετήσει κανείς όλα τα χρήματά του στον χρυσό και να «τον θάψει στην αυλή». Αντίθετα, σημείωσε ότι εξακολουθεί να ισχύει η γνωστή ρήση πως τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα είναι «το καλύτερο σπίτι σε μια κακή γειτονιά», παρά το γεγονός ότι το εθνικό χρέος των ΗΠΑ έφτασε τα 40 τρισ. δολάρια αυτό το καλοκαίρι.
«Με όλα τα προβλήματα που έχουμε, υπάρχει κάποια άλλη αγορά τόσο βαθιά ή τόσο ρευστή; Η απάντηση είναι όχι», δήλωσε ο Baird.
Το αμερικανικό χρέος και τα ομόλογα
Οι ανησυχίες για το αμερικανικό χρέος, καθώς και ο πληθωρισμός που προκαλείται από τις υψηλότερες τιμές του πετρελαίου λόγω του πολέμου με το Ιράν, αποτελούν λόγους για τη μεγάλη άνοδο της απόδοσης του 10ετούς αμερικανικού κρατικού ομολόγου, περίπου στο 4,8% τον Σεπτέμβριο, από 4% τον Μάρτιο, μετά την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Εάν οι αποδόσεις συνεχίσουν να αυξάνονται, μπορεί να προκύψουν μεγαλύτερα προβλήματα, μεταξύ άλλων εάν υπάρξει έλλειψη αγοραστών για τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα, εν μέσω της υποχώρησης της εμπιστοσύνης στις ΗΠΑ και στην ικανότητα της Fed να συγκρατήσει τον πληθωρισμό.
«Θα παρακολουθούσα εάν ξεπεράσει το 5% και παραμείνει εκεί για περισσότερο από μία ή δύο εβδομάδες», δήλωσε η Stephanie Link, επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής στην Hightower Advisors. «Αυτό θα είναι ένα ενδιαφέρον σημάδι».
Οι ξένοι επενδυτές έχουν ήδη διαδραματίσει μικρότερο ρόλο στην αγορά αμερικανικών κρατικών ομολόγων, από τότε που το μερίδιό τους στην αγορά έφτασε σχεδόν το 56% μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Πέρυσι το ποσοστό αυτό ήταν κοντά στο 31%.
«Παλαιότερα, όταν οι αγορές κινούνταν υπερβολικά, οι άνθρωποι άρχιζαν να αναρωτιούνται για την αγορά αμερικανικών κρατικών ομολόγων», δήλωσε ο Bob Edwards από την Edwards Asset Management.
Ωστόσο, με τον πληθωρισμό να παραμένει πρόβλημα, ο Edwards δήλωσε ότι κατευθύνει πλέον τους πελάτες του προς «βαρετές» μετοχές που προσφέρουν μερίσματα και τους προτείνει να μειώσουν το ρίσκο τους μετά το μεγάλο ράλι των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη.
Τα τελευταία χρόνια, η αμερικανική κυβέρνηση καταγράφει πολύ μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα και η αντίδραση της αγοράς ήταν η άνοδος των αποδόσεων των 10ετών και 30ετών κρατικών ομολόγων ΗΠΑ, δήλωσε ο Mike Treacy από την Apex Fintech Solutions. «Όσο οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις αυξάνονται, τόσο θα αυξάνεται και η ζήτηση για τον ίδιο τον χρυσό», σημείωσε.
Ωστόσο, οποιαδήποτε φθορά στη θέση των ΗΠΑ μπορεί να αποδειχθεί προσωρινή.
«Αυτό που ισχύει σήμερα μπορεί να είναι πολύ διαφορετικό όχι μόνο σε δύο χρόνια, αλλά ακόμη και σε δύο μήνες», δήλωσε ο Treacy, παραπέμποντας στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. «Η γεωπολιτική είναι κυκλική», πρόσθεσε.
Οι 4 κεντρικές τράπεζες που αγοράζουν χρυσό
Εν τω μεταξύ, στα τελευταία στοιχεία για τον Ιούλιο από το World Gold Council, καταγράφηκαν καθαρές αγορές ύψους 23 τόνων χρυσού, με τις αναδυόμενες οικονομίες να οδηγούν την κούρσα.
Παράλληλα, η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας (PBoC) συμπλήρωσε 21 συνεχόμενους μήνες αγορών, προσθέτοντας ακόμα 20 τόνους τον Ιούλιο. Η δραστηριότητα του Πεκίνου έχει επιταχυνθεί αισθητά από τον Μάιο, φέρνοντας τα επίσημα αποθέματά του στους 2.366 τόνους (8% του συνόλου), γεγονός που κατατάσσει την Κίνα ως τον έκτο μεγαλύτερο διακρατητή χρυσού στον κόσμο.
Στον αντίποδα, η Ρωσία αναδείχθηκε στον μεγαλύτερο καθαρό πωλητή του μήνα, διοχετεύοντας στην αγορά 6 τόνους και περιορίζοντας τα συνολικά της αποθέματα στους 2.277 τόνους, ενώ περιορισμένες πωλήσεις κατέγραψαν η Τουρκία, η Ιορδανία και το Ουζμπεκιστάν.
Διαφοροποίηση τοποθεσιών φύλαξης και επαναπατρισμός
Πέρα από την αγορά νέων ποσοτήτων, οι Κεντρικές Τράπεζες επανεξετάζουν σοβαρά το πού αποθηκεύουν τη λεγόμενη «κίτρινη αριστοκρατία» των διαθεσίμων τους, επιδιώκοντας μεγαλύτερη ευελιξία και ασφάλεια σε περιόδους κρίσης.
- Ολλανδία: Όπως προαναφέρθηκε η Ολλανδική Κεντρική Τράπεζα (DNB) ολοκλήρωσε τη μεταφορά περίπου 86 τόνων χρυσού από τις ΗΠΑ και τον Καναδά προς την Τράπεζα της Αγγλίας στο Λονδίνο.
- Βενεζουέλα: Η κυβέρνηση του Καράκας υπέβαλε αίτημα για τον επαναπατρισμό αποθεμάτων αξίας 4 δισ. δολαρίων από την Τράπεζα της Αγγλίας, προκειμένου να χρηματοδοτήσει την αναικοδόμηση υποδομών μετά τον σεισμό του 2026. Το αίτημα επαναφέρει στο προσκήνιο τη διαμάχη για την προσβασιμότητα των διαθεσίμων, καθώς το Λονδίνο δεν αναγνωρίζει τη σοσιαλιστική κυβέρνηση της χώρας από το 2018.
Επιστροφή έπειτα από χρόνια
Η δυναμική του πολύτιμου μετάλλου προσελκύει και τράπεζες που παρέμεναν αδρανείς για δεκαετίες:
- Η Τράπεζα της Κορέας (BOK) πραγματοποίησε επίσημη κατανομή σε χρυσό μετά από 13 χρόνια, διοχετεύοντας περίπου 250 εκατ. δολάρια (2 τόνους) μέσω ETFs, ενώ σχεδιάζει και αγορές εγχώρια διυλισμένου χρυσού.
- Η Τράπεζα της Ναμίμπια ανακοίνωσε ότι στοχεύει να τριπλασιάσει το ποσοστό χρυσού στα διαθέσιμά της (από 1% σε 3%) έως τον Μάρτιο του 2027, μέσω τοπικών συμφωνιών με μεταλλευτικές εταιρείες.
Παρά το γεγονός ότι οι συνολικές αγορές από την αρχή του έτους (130 τόνοι) υπολείπονται ελαφρώς των αντίστοιχων περσινών (160 τόνοι), η στροφή προς την εγχώρια αποθήκευση και τη γεωγραφική διαφοροποίηση επιβεβαιώνει ότι οι Κεντρικές Τράπεζες προετοιμάζονται για ένα παρατεταμένο διάστημα παγκόσμιας αβεβαιότητας.
Τι γίνεται με τον ελληνικό χρυσό
Σε ό,τι αφορά τον ελληνικό χρυσό, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα επίσημα στοιχεία της Τράπεζα της Ελλάδος, στο τέλος του 2025 η Ελλάδα είχε περίπου 152,4 τόνους χρυσού και χρυσών απαιτήσεων, έναντι 152,2 τόνων στο τέλος του 2024.
Η αξία τους στις 31 Δεκεμβρίου 2025 ανερχόταν σε περίπου 18 δισ. ευρώ.
Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια: τα 152,4 τόνοι δεν είναι όλοι ράβδοι χρυσού που βρίσκονται σε ελληνικό θησαυροφυλάκιο. Η Τράπεζα της Ελλάδος καταγράφει μαζί: περίπου 114,6 τόνους διεθνώς αποδεκτού χρυσού και χρυσών λιρών, περίπου 30,6 τόνους χρυσού που αντιστοιχούν στη συμμετοχή της Ελλάδας στο ΔΝΤ, περίπου 7,1 τόνους μη διεθνών προδιαγραφών χρυσού και χρυσών νομισμάτων.
Φυσικά, δεν βρίσκεται όλος ο ελληνικός χρυσός στην Ελλάδα. Η Τράπεζα της Ελλάδος αναφέρει ρητά ότι μέρος των αποθεμάτων της φυλάσσεται σε τράπεζες του εξωτερικού.
Μάλιστα, η ίδια η ιστορία της Τράπεζας της Ελλάδος αναφέρει ότι, σύμφωνα με την πρακτική που ακολουθούσε η χώρα, τα αποθέματα είχαν κατανεμηθεί σε περισσότερες χώρες.
Σε παλαιότερη καταγραφή αναφέρονται 47% στην Ελλάδα, 29% στις ΗΠΑ, 20% στο Ηνωμένο Βασίλειο και 4% στην Ελβετία.
Ο ελληνικός χρυσός έχει περάσει μια πραγματική περιπέτεια.
Το 1941, λίγο πριν από την κατάληψη της Ελλάδας από τις γερμανικές δυνάμεις, η διοίκηση της Τράπεζας της Ελλάδος οργάνωσε τη μυστική απομάκρυνση του αποθέματος χρυσού.
Μεταφέρθηκε αρχικά στην Κρήτη, στη συνέχεια στην Αίγυπτο και τελικά στην Πραιτόρια της Νότιας Αφρικής.
Μετά τον πόλεμο, μέσω Λονδίνου, το απόθεμα επέστρεψε στην Ελλάδα και... αναδιανεμήθη...
Έκτοτε επικρατεί αχλή μυστηρίου.
Ένα είναι σίγουρο: Η Τράπεζα της Ελλάδος, στον ύπνο του δικαίου, δεν κάνει κανένα σενάριο...
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών